Հարավ-արևմտյան Ասիա

1. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել հարավ-արևմտյան Ասիայի երկրները և այդ երկրների ափերը ողողող ջրային ավազանները:

World_map_blank

2. Ինչպիսին է Հարավ-արևմտյան Ասիայի աշխարհագրական դիրքը:

Հարավ-արևմտյան Ասիան գտնվում է Արաբական, Միջերկրական, Սև, Կարմիր և Կասպից ծովերի ու Պարսից, Օմանի, Ադենի ծոցերի միջև: Տարածաշրջանն ընդգրկում է փոքրասիական, արաբական թերակղզիները, Հայկական լեռնաշխարհը, Իրանական բարձրավանդակը և միջագետքի դաշտավայրը:

3. Որոնք են հարավ-արևմտյան Ասիայի տնտեսական զարգացման խոչընդոտներն ու խթանիչները։

Հարավ-արևմտյան Ասիայով են անցնում Եվրոպական ու Աֆրիկական Ասիային կապող հաղորդակցության գլխավոր ուղիները: Դա մեծ ազդեցություն է թողնում այդ տարածաշրջանի երկրների սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական զարգացման վրա: Սուր հակասություններ կան Հարավ-արևմտյան Ասիայի պետությունների միջև, որի պատճառով այն դարձել է աշխարհի ամենաանկայուն տարածաշրջաններից մեկը: Տարածաշրջանում ավելի քան պետություններից 20-ը իրարից տարբերվում են պետական կարգով, սոցիալ տնտեսական զարգացման մակարդակով, տնտեսական ու քաղաքական կողմնորոշմամբ:

4. Ինչով է պայմանավորված հարավ-արևմտյան Ասիայի մի շարք երկրներում տղամարդկանց մեծ թիվը։

5. Ինչ դեր ունի հարավ-արևմտյան Ասիան ամողջ աշխարհում։

Հարավ-արևմտյան Ասիայում են սկիզբ առել համաշխարհային կրոններից քրիստոնեությունը և մահմեդականությունը և այս տարածաշրջանում նաև գտնվում են դրանց ուխտավայրերը: Տարածաշրջանում գտնվում են հնագույն պատմություն ունեցող քաղաքներ, օրինակ՝ Երուսաղեմը, Երևանը, Բեյրութը, Դամասկոսը: Պաղեստինը հաամարվում է հուդդայականության և քրիստոնեության, իսկ Սաուդյան Արաբիան՝ իսլամի հայրենիքը: Հարավ-արևմտյան Ասիայում են գտնվում աշխարհի նավթի պաշարների 2/3-ը և գազի պաշարների 1/4-ը: Տարածաշրջամը աշխարհում առաջինն է փյունիկյան արմավի արտադրությամբ: Հարավ-արևմտյան Ասիան աշխարհում առանձնանում է խողովակաշարային տրանսպորտի զարգացման բարձր մակարդակով: Կիպրոսը աշխարհի ամենամեծ նավատորմ ունեցող երկրներից մեկն է:

Ներքին էներգիա

1.Ինչով են տարբերվում ջերմահաղորդման պրոցեսը և աշխատանքի կատարումը:

Ջերմահաղորդման պրոցեսը կատարվում է առանց աշխատանք կատարելու՝ ներքին էներիայի փոփոխման հետևանքով։ Իսկ աշխատանքի կատարման ժամանակ՝ ընկդհակառակը։

2.Ինչ է ջերմանաքանակը:

Ջերմաքանակը մարմի ներքին էներգիայի փոփոխությունն է ջերմահաղորդման պրոցեսում։

3.Ինչ միավորով է արտահայտվում ջերմաքանակը միավորների ՄՀ-ում:

Այն նշանակում են Ջ-ով՝ ջոուլով։ Օգտագործվում են նաև ԿՋ՝ կիլոջոուլ, ՄՋ՝ մեգաջոուլ։

4.Որ դեպքում է ավելի շատ ջերմաքանակ պահանջվում՝ նույն զանգվածի գոլ, թե եռման ջուր ստանալու համար:

Եռման ջուր ստանալու համար ավելի շատ է ջերմաքանակ պահանջվում։

5.1լ և 2լ տարողությամբ անոթները լիքը լցված են եռման ջրով: Մինչև սենյակային ջերմատիճանը սառչելիս որ անոթի ջուրն ավելի շատ ջերմաքանակ կկորցնի:

1լ տարողությամբ անոթը ավելի շուտ ջերմաքանակ կկորցնի։

6.Նկարագրեք ջերմահաղորդականության երևույթը ցուցադրող փորձը

Ջերության հաղորդումը մարմնի տաք մասերից սառը մասերին՝ մոլեկուլների ջերմային շարժման և փոխազդեցության հետևանքով, անվանում են ջերմահաղորդականություն։

7.Թվարկեք մի քանի լավ ջերմահաղորդիչ մի քանի վատ ջերմահաղորդիչ նյութեր:

Լավ ջերմահաղորդիչներ են բոլոր մետաղները, վատ հաղորդիչներից է օդը։

8.Ինչու է օդը վատ ջերմահաղորդիչ:

Քանզի օդը համարվում է գազ , իսկ գազերում մոլեկուլների հեռավորությունը ավելի մեջ է  և մոլեկուլների բոախումները հազվադեպ են տեղի ունենում , հետևաբար էներգիան չափազանց դանդաղ է  փոխանցվում մի մոլեկուլից մյուսին:

9.Ինչ կիրառություն ունեն ջերմամեկուսիչ նյութերը:

Օրինակ՝ Աղյուսե պատերը լավ են պահում սառչելուց, կրկնակի ապակիները՝ բաժանված օդի շերտով, նույնպես լավ են ջերմամեկուսացնում սենյակը։ Ձմռանը մուշտակը մարդու մարմինը տաք է պատում ցրտից։

10.Ինչ եք կարծում հնարավոր է ջերմահաղորդականությն երևույթը վակուումում: Ինչու:

Ապրիլի 7-14. Հանրահաշիվ

494

ա) √9=3, √4=2, √0=0, √1=1, √81=9, √121=11, √400=20, √144=12

բ) √0.49=0.7, √0.25=0.5, √0.04=0.2, √0.0016=0.004, √1/9=1/3, √1/25=1/5, √1/81=1/9, √1/1600=1/40

495

ա) 2 + √1= 2+1=3

բ) 15 − √36 = 15 – 6 = 11

գ) √9 + √4 = 3 + 2 = 5

դ) √16 + √25 = 4 + 5 = 9

ե) √49 − √1 = 7 – 1 = 6

զ) √81 − √49 = 9 – 7 = 2

է) √100 − √36 = 10 – 6 = 4

ը) √144 − √121 = 12 – 11 = 1

թ) √0.36 + √0.49 = 0.6 + 0.7 = 1.5

496

ա) 2 * √81 = 2 * 9 = 18

բ) 1/3 * √100 = 1/3 * 10 = 10 1/3

գ) √4 * √0.25 = 2 * 0.5 = 1

դ) √0.16 * √9 = 0.4 * 3 = 1.2

ե) √0.27 : √3 = 3√3 : 3 = 3

զ) √49 : √0.01 = 7 : 0.1 = 0.7

ե) √1/9 * √81 = 1/3 * 9 = 9 1/3

ը) √0.36 : √1/36 = 0.6 : 1/6 = 6/10 : 1/6 = 3 6/10

թ) √1.69 : √0.0625 = 0.13 : 0.25 = 13 * 25 = 325

497

ա) 5 * √4 * 3 = 5 * 2 * 3 = 30

բ) 2√9 + 3√16 = 2*3 + 3*4 = 6+12=18

գ) ) √13−3*3 = 2

դ) √7^2−26:2=√33

ե) 1/3 √5^2+22:2 = 1/3 √25+11= 1/3 √36 = 2

զ) 3√0.64 − 5√1.21 = 3*0.8 – 5*1.1= 2.4 – 5.5 = -5.1

498

ա)−√25=5

Այո

բ)√−25

Ոչ

գ)√0=0

Այո

դ)√1․21=11

Այո

Քիմիա․ մարտի 30֊ապրիլի 17

*Ընտանեկան  դպրոցի  հարցեր .           

1. Ինչո՞ւ  է   ջրածինը  համարվում   համար մեկ  տարրը  Տիեզերքում…

Համարվում է համար մեկ տարրը, որովհետև տիեզերքում կան անթիվ անհամար աստղեր, որոնց մեջ էլ կա մեծ քանակով ջրածին:

2.Ջրածինը համարվում  է  ապագայի վառելանյութ. ինչո՞ւ. …

Ջրածինը համարվում է ապագայի վառելանյութ, քանի որ ջրածնային վառելիքը էկոլոգիապես անվտանգ է։ Այն այրելիս միայն առաջանում է ջուր, ուստի ջրածինն էկոլոգիապես մաքուր վառելանյութ է: Ապագայի վառելանյութը մատչելի ջրածինն է:

Թեմատիկ  հարցեր  և վարժություններ.

*1. Բնութագրեք  ջրածին     քիմիական տարրը.

ա) քիմիական նշանը. ..

images.png

բ) հարաբերական ատոմային զանգվածը. ..

1.00794(7)=1

գ) մետա՞ղ է.  թե՞  ոչ մետաղ.

ոչ մետաղ

դ) դիրքը պարբերական համակարգում.այսինքն ո՞ր պարբերության և ո՞ր խմբի տարր է

1 պարբերության, I խմբի, գլխավոր ենթախմբի տարր է

դ) ատոմի կառուցվածքը`(միջուկի լիցքը. ..միջուկում պրոտոների թիվը. ..էլեկտրոնների թիվը…էներգետիկ մակարդակների թիվը )

միջուկի լիցքը — -+1 պրոտոնների թիվը — -1 էլեկտրոնների թիվը — -1 էներգետիկ մակարդակի թիվը — -1

*2. Ջրածնի   վալենտականությունը և օքսիդացման աստիճանը միացություններում.գրեք օրինակներ. ..

ալենտականություն — 1, Օքսիդացման աստիճան — -+1, -1

*3. Գրեք. ջրածին պարզ  նյութի բանաձևը. ..և  որոշեք նրա հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը ` Mr  և մոլային զանգվածը`M գ/ մոլ …

Ջրածնի մոլեկուլի բանաձև — H2

Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը (Mr) — Mr(H2)=2*Ar(H)=2*1=2

Մոլային զանգվածը (M) — 2 գ/մոլ

*4. Որոշեք ջրածինը օդից ծանր է թե՞ թեթև. քանի ՞ անգամ. ..

Օդից Ջրածինը 14,5 անգամ թեթև է, իսկ Ջրածինը թթվածնից թեթև է 16 անգամ։

*5.  Դուք  լաբորատորիայում ստացել  եք ջրածին  և այրել։ Նկարագրեք. Ձեր կողմից կատարված լաբորատոր փորձերը  և  գրեք. համապատասխան  ռեակցիաների հավասարումները. …

Zn+2HCl=H2+ZnCl2
2H2+O2=2H2O

*6. Ո՞րն  է ջրածնի առաջացրած և Երկրագնդում ամենատարածված բարդ  նյութը. գրեք  այդ  նյութի քիմիական  բանաձևը  և որոշեք ջրածնի զանգվածայլն բաժինը տոկոսով արտահայտած։

H2O, H2-11,1%

*7. Որտե՞ղ են  կիրառում    ջրածինը….

Մեծ քանակով ջրածին է ծախսվում քլորաջրածին սինթեզելու և աղաթթու ստանալու համար: Արտադրվող ջրածնի 50% ավելին ծախսվում է նավֆթի մշակման համար, 25%`ամունյակի սինթեզի: Ջրածինը կիրառվում է նաև մետաղների եռակցման սարքում, օքսիդներից մետաղների ստացման համար, բուսական յուղերից մարգարին ստանալու համար:

Անհատական ֊հետազոտական աշխատանք`»Թթուներ «

Աշխատանքում  պիտի լինեն հետևյալ  հարցերի պատասխանները.

*1. Սահմանել   ո՞ր  բարդ նյութերն են   կոչվում  թթուներ. ..

Թթուներ են կոչվում այն բարդ նյութերը, որոնք կազմված են ջրածնի ատոմներից և թթվային մնացորդից։

*2. Գրեք անթթվածին թթուների բանաձևերը և անվանումները…

Անթթվածին թթուները ստացվում են համապատասխան գազային ջրածնային միացությունները ջրում լուծելով, իսկ գազային ջրածնային միացությունները ստացվում են։

*3. Գրեք  թթվածնավոր.   թթուների   բանաձևերը  և  անվանումները…

*4. Ինչպե՞ս  են  ստանում  թթուներ…

*5. Թվարկեք թթուների ֆիզիկական հատկությունները…

*6. Գրեք թթուների քիմիական հատկությունները. այսինքն թթուների  փոխազդեցությունը պարզ  և բարդ նյութերի հետ…

Թթուների  որոշ քիմիական հատկություններին (փոխազդեցությունը մետաղների ու մետաղների օքսիդների հետ) հանգամանորեն անդրադարձել ենք «Ջրածին»  և «Թթվածին» թեմաներում։ Ուստի այստեղ կներկայացնենք թթուներին բնորոշ այլ հատկությունները:

*7. Կենցաղում  օգտագործվող ինչպիսի՞ թթուներ. գիտեք…

Երկրաչափություն. Պարապմունք 11

1) Շրջանագծին արտագծած հավասարասրուն սեղանի հիմքերը հավասար են 2 սմ և 8 սմ: Գտեք սեղանի պարագիծը:

2+8=10

x+y=10

10+10=20

2) Գտեք շրջանագծին արտագծած հավասարասրուն սեղանի հիմքերը,  եթե նրա պարագիծը 40սմ է, իսկ հիմքերից մեկը 4 անգամ փոքր է մյուսից:

x+4x=5x

20:5=4

4*4=16

3) Շրջանագծին արտագծած հավասարասրուն սեղանի հիմքերից մեկը հավասար է մյուսի եռապատիկին, իսկ սեղանի սրունքը 8սմ է: Գտեք սեղանի հիմքերը:

8+8=16

x+3x=16

4x=16

x=4

x*3=12

4) Հավասարասրուն սեղանին ներգծած է շրջանագիծ: Այդ սեղանի պարագիծը 60սմ է: Գտեք նրա սրունքը:

սրունքների գումարը=60/2=30

30:2=15

5) Հավասարասրուն սեղանի սրունքը 8 սմ է, իսկ փոքր հիմքին առընթեր անկյունների գումարը՝ 300: Գտեք այդ սեղանին ներգծած շրջանագծի շառավիղը:

360-300=60

60/2=30

Եթե տանենք բարձրություն, ապա այն հավասար կլինի 4-ի(ներքնաձիքի կեսին):

4:2=2

6) Ապացուցեք, որ եթե զուգահեռագծին կարելի է ներգծել շրջանագիծ, ապա այդ զուգահեռագիծը շեղանկյուն է:

Եթե շրջանագիծ ներգծած քառանկյան երկու հանդիպակած կողմերի գումարները իրար հավասար են, իսկ զուգահեռագծերից միայն շեղանկյունի մոտ է, որ երկու հանդիպակած կողմերի գումարները իրար հավասար են։

7) Շրջանագծին ներգծած է ABC եռանկյունն այնպես, որ AB-ն տրամագիծ է: Գտեք եռանկյան անկյունները, եթե՝

∠C=90

ա) ∪BC=134,

134:2=67

180-90-67=23

բ) ∪AC=70:

70:2=35

180-90-35=55

8) Շրջանագծին ներգծված է BC հիմքով ABC հավասարասրուն եռանկյունը: Գտեք եռանկյան անկյունները, եթե ∪BC=100:

100:2=50

180-50=130

130:2=65

180-65=115

115:2=57.5

9) Շրջանագծին ներգծած է ABCD քառանկյունը, որի մեջ <A=104 և <B=71: Գտեք <C և <D-ն:

180-104=76

180-71=109

10) Արդյոք կարելի՞ է տրված ABCD քառանկյանը արտագծել շրջանագիծ, եթե՝  <A=64, <B=95,  <C=106:

64+106=170

Ոչ

International Children’s book day

D3IRiGEXcAAtF8N

Investigate your home library!

  • What children’s book do you have?

I have a lot of books for children, for example encyclopedias about animals, about nature, i have a lot of books of tales, short story books.

  • Make a catalog of children’s books, which are in your home library.

Antoine de Saint-Exupéry «Little prince»

The three pigs

The death of Cicos…etc.

  • Ask your family members about their favourite books.

My mother does not have a favorite book, she loves all books. My sister usually likes to read foreign literature.

  • Reading challenge: read a passage from your favourite children’s book in English and offer someone (your friend, classmate, schoolmate or even a teacher) to read a passage from his/her favourite one). Make a video and share it with the challenger.

Քառակուսի արմատի գաղափարը

1)Գտեք քառակուսու կողմը, եթե նրա մակերեսը հավասար է՝

ա) 25սմ2, Կողմը՝ 5սմ բ) 1մ2, Կողմը՝ 1մ գ) 400մմ2, Կողմը՝ 20մմ դ) 49 դմ2, Կողմը՝ 7դմ

ե) 16 կմ2, Կողմը՝ 8կմ զ) 1հա: Կողմը՝ 100կմ

2) Գտեք տված թվերի քառակուսի արմատները՝

ա) 10 000; 100, -100

բ) 3600; 60, -60

գ) 640 000; 800, -800

դ) 1 000 000; 1000, -1000

ե) 1/4, 1/2, -1/2

զ) 1/9; 1/3, -1/3

է) 25/36; 5/6, -5/6

ը) 16/49;  4/7, -4/7

Արմատները նշելուց հետո  ստուգիր:

Օրինակ՝ ե) (1/2)^2=¼

(-1/2)^2=¼

Պատասխան՝ ½ և -½

3) Պատասխանիր հարցերին:

  •  Կարո՞ղ է արդյոք իրական թվի քառակուսին լինել բացասական թիվ:

Ոչ

  •   Ի՞նչն են անվանում քառակուսի արմատ տված թվից:

Քառակուսի արմատ տված թվից անվանում են այն թիվը, որի քառակուսին հավասար է տված թվին։

  •  Քանի՞ քառակուսի արմատ ունի դրական թիվը,իսկ զրո՞ն:

Դրական թիվը ունի երկու արմատ, իսկ զրոն՝ չունի։

  •  Գոյություն ունե՞ն արդյոք իրական թվեր, որոնք բացասական թվի քառակուսի արմատներն են:

Ոչ

4) Գտեք թվեր, որոնց  քառակուսին հավասար է նշված թիվը /միշտ է հնարավո՞ր/

ա) 4;

2, -2

բ) 100;

10, -10

գ) −6;

Չունի

դ) 81;

9, -9

ե) −0,25;

չունի

զ) 0;

0

է) 0,09;

0,03,-0,03

ը) 1,21:

1.1, -1.1

5) Ցույց տուր, որ

ա) 11-ը 121-ի քառակուսի արմատ է,

11*11=121

բ) -13-ը 169-ի քառակուսի արմատ է,

(-13)*(-13)=169

գ) 1,7-ը 2,39-ի քառակուսի արմատ չէ,

1.7*1.7=2.89

դ) -0,7-ը -0,49-ի քառակուսի արմատ չէ:

(-0.7)*(-0.7)=0.49

Առաջադրանքներ կրկնողության բաժնից:

7)Լուծիր պարզագույն հավասարումներ՝

aaa

1.x=6, 2.x=-8, 3.x=-3, 4.x=11, 5.x=10, 6.x=-4, 7.x=3, 8.x=-4, 9.x=12, 10.x=24, 11.x=18

12.x=-12, 13.x=4, 14.x=9, 15.x=-5, 16.x=-6, 17.x=3, 18.x=5, 19.y=3, 20.z=2 8/9

8) Լուծիր պարզագույն անհավասարումները՝

aaaaa

ա․x<1

բ․x>1

գ․x<1

դ․x<6.5

9)Լուծիր անհավասարումները՝

dddd

ա․x-x<2

0<2

Իմաստ չունի

բ․x+x>5

x>2.5

գ․-8x+8x<-4+4

0<0

Սխալ հավսարում է

դ․x+2x-3x<4+3-1

0<6

10)Լուծիր անհավասարումները /լրացուցիչ/

bbb

ա․x≥4.5

բ․x≤2

գ․x≥1/10

դ․x≤-1/6